Con Gà (Năm Đinh Dậu)
Lm. Giuse Hoàng Kim Toan
Năm Đinh Dậu, nói về con gà. Biểu lộ của gà trống đối với Đông Phương là điềm tốt lành, báo trước những điều thuận lợi, tên của con gà thường gọi là “Kê” theo nghĩa đó.
Đông Phương có quan niệm về năm đức tính (Ngũ đức) biểu lộ từ con gà:
Trí: Mào con gà chỉ về chiếc mũ quan trường nên nó cũng biểu lộ cần thiết
“trí” sắc bén của người lănh đạo. Trong sách Ông Gióp tường thuật sự thông minh, trí tuệ đến từ Thiên Chúa:“Ai làm cho con hạc khôn ngoan, ban trí tuệ cho gà trống?” (Gióp 38, 36). Con hạc báo về mùa nước dâng ở sông Nil, gà báo trời sắp sáng. Người môn đệ cần rèn luyện trí năng để sáng suốt trong nhận định, tỉnh thức giữa những u mê của tâm trí. Như Thánh Augustino cầu nguyện:“Xin cho con học biết Chúa để con học biết con”và thánh Augustino cũng cầu nguyện thêm “Biết Chúa để yêu mến Chúa, yêu mến Chúa để biết Chúa”.
Tín: Gà luôn báo sáng rất đúng giờ, nói riêng ở những miền quê hẻo lánh. Những con gà công nghiệp hay những con gà nuôi ở thành thị về điểm này th́ không chính xác, bởi v́ nó cũng chịu nhiều tác động của môi trường đèn điện, sự huyên náo, ồn ào cùa con người suốt đêm, nên chúng cũng mất khả năng giữ chữ “tín”. Người môn đệ cũng thế, nếu để ḷng ḿnh nhiều dính bén với những điều tham muốn, làm lu mờ đi những cam kết của lời hứa: “Khiết tịnh, nghèo khó, vâng phục”. Chữ “tín” cũng không c̣n đủ thuyết phục người khác trong thời đại “cần nhiều chứng nhân hơn là thày dạy”. “Ai trung tín trong việc rất nhỏ, th́ cũng trung tín trong việc lớn” (Lc 16, 10).
Nhân: Con gà cũng biểu tượng cho ḷng tốt khi chúng luôn sống chung theo bầy đàn, con gà trống luôn gắp thức ăn cho những gà mái… Ḷng nhân, luôn để tâm tới người khác, làm việc chung, chia sẻ, hài ḥa và ḥa hợp là những điều cần thiết cho người môn đệ. Trong các hoạt động thường ngày, ḷng nhân c̣n là hiệp thông, đồng cảm, gánh bớt gánh nặng của nhau, đồng trách nhiệm. “Anh em hăy có ḷng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ”. (Lc 6, 36)
Dũng: Con gà trống luôn mạnh mẽ trong khi chiến đấu, nhiều con gà bền bỉ chiến đấu cho tới cùng, chấp nhận ngay cả sự chết. Ḷng dũng cảm cũng biểu lộ cho người môn đệ, chiến đấu với sự dữ cách ngoan cường, bền bỉ chống lại những cám dỗ, can trường trong đức tin, mạnh mẽ bảo vệ chân lư, công bằng xă hội, sự phát triển toàn diện của con người. Chúa Giêsu dạy các môn đệ: “Từ thời ông Gio-an Tẩy Giả cho đến bây giờ, Nước Trời phải đương đầu với sức mạnh, ai mạnh sức th́ chiếm được” (Lc 11, 12).
Nghiêm: Đôi cựa biểu lộ tính nghiêm túc và cần mẫn. Nghiêm với ḿnh, bao dung với người khác. Đó là nguyên tắc rèn luyện của người môn đệ. Tính nghiêm minh nhắc cho người môn đệ ư thức thi hành trách nhiệm, bổn phận trên hết. Tự rèn luyện tu đức, nhân cách, với một lời khuyên của Chúa Giêsu thật rơ ràng: “Hăy chiến đấu để qua được cửa hẹp mà vào” (Lc 13, 24). Người môn đệ cũng là người chiến binh của Chúa được sai đi để chinh phục thế giới.
Con gà báo cảnh thức với thánh Phêrô cũng là con gà trống với biểu trưng những đức tính. Chúng ta cũng cầu xin Chúa giúp mỗi người chúng ta biết tỉnh thức giữa mê lầm và rèn luyện tâm linh, tinh thần, thể chất với những đức tính cần thiết của người môn đệ.
